Anksiyete, ümumiyyətlə qorxu, narahatlıq və ya sıxıntı kimi ifadə edilir. Anksiyete ilə mübarizə aparan insanlarda bu duyğularla yanaşı, mənfi düşüncələr, ürək döyüntüsü, nəfəs darlığı və sinə ağrısı kimi fiziki əlamətlər də müşahidə oluna bilər. Vaxtaşırı anksiyete hissi normal həyatın bir parçasıdır və bizi diqqətli olmağa məcbur edə bilər. Lakin, anksiyete uzun müddət (günlər və həftələr boyu) davam edəndə və şiddətli olanda normal həyatı pozur və müalicə tələb edir.
Anksiyete Pozuntusu Nədir?
Anksiyete pozuntusu, gündəlik fəaliyyətlərə mane olan davamlı və həddindən artıq narahatlıqla xarakterizə olunur. Bu vəziyyət həm fiziki, həm də emosional simptomlarla özünü göstərir və insanlar tez-tez sağlamlıqlarına dair ciddi bir xəstəlik olmadığı barədə təminat axtarırlar.
Anksiyete Pozuntusunun Simptomları
Fiziki Simptomlar:
- Nəfəs darlığı
- Ürək döyüntüsü
- Qan təzyiqində qəfil dəyişikliklər
- Baş gicəllənməsi
- Ürək bulanması
- Baş ağrıları və digər ağrılar
- Əzələ gərginliyi
- Əllərin titrəməsi
- Qusma
- Yuxusuzluq və gecə yarısı oyanma
- Tez-tez sidiyə çıxma
Emosional Simptomlar:
- Şiddətli qorxu, bəzən ölüm qorxusuna qədər
- Pis bir şeyin olacağı narahatlığı
- Sakitləşə bilməmək
- Tez qəzəblənmək
Anksiyete Pozuntusunun Diaqnozu
Anksiyete pozuntularının diaqnozunda fiziki xəstəliklərdən fərqləndirilməsi vacibdir. Bu zaman kardioloji müayinələr, məsələn, EKG, rutin qan və sidik testləri və anksiyete simptomlarına səbəb ola biləcək ümumi xəstəliklərin (məsələn, hipertireoz, ağciyər xəstəlikləri, yuxu apnesi, anemiya) skrininqi aparılır.
Anksiyete Pozuntusu Kimlərdə Görülür?
Anksiyete pozuntusu biopsikososial amillərdən yaranır. Genetik meyillilik mühümdür və geniş ailə üzvləri arasında oxşar anksiyete pozuntuları göstərənlərə tez-tez rast gəlinir.
Aysun Suleymanova
