Covid-19 pandemiyasından sonra dünyanın müxtəlif yerlərində narahatlıq yaratmağa başlayan viral xəstəliklərdən biri də son zamanlarda ortaya çıxan meymun çiçəyi virusudur. Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatına (ÜST / WHO) görə; Meymun çiçəyi virusu xəstəliyi (Monkeypox) meymun çiçəyi virusunun yaratdığı yoluxucu xəstəlikdir.
Ağrılı bir səpgi, genişlənmiş limfa düyünləri və qızdırmaya səbəb ola bilər. Əksər insanlarda bu xəstəlik tamamilə sağalır, lakin bəziləri üçün ölümcül səviyyələrə çata bilər. Covid-19-a bənzər simptomları olan bu xəstəlikdən qorunmaq üçün aşağıdakı üsullar tövsiyə olunur:
• Mümkünsə evdə və öz otağınızda qalın.
• Əllərinizi tez-tez sabun və su və ya əl dezinfeksiyaedici vasitə ilə, xüsusən də yaralara toxunmadan əvvəl və ya sonra yuyun.
• Maska taxın və səpginiz yaxşılaşana qədər başqa insanların yanında olarkən yaralarınızı örtün.
• Dərinizi quru və təmiz saxlayın (başqası ilə eyni otaqda olmasanız).
• Ümumi yerlərdə əşyalara toxunmaqdan çəkinin və ümumi yerləri tez-tez dezinfeksiya edin.
• Ağızdakı yaralar üçün duzlu su qarqaralarından istifadə edin.
• Bədən yaraları üçün oturma vannası və ya soda və ya Epsom duzu ilə isti vanna qəbul edin.
• Parasetamol (asetaminofen) və ya ibuprofen kimi ağrı üçün reseptsiz dərmanlar qəbul etməyin.
• Sağalmanı ləngidə bilən, səpgiləri bədənin digər hissələrinə yaya bilən və yaraların infeksiyalaşmasına səbəb ola biləcək qabarcıqları partlatmayın və qaşımayın.
• Qabıqlar sağalana və altında yeni dəri əmələ gələnə qədər zədələnmiş nahiyələri təraş etməyin (bu, səpgiləri bədənin digər hissələrinə yaya bilər).
Əvvəlki illərdə məlum olan və daha çox Afrika qitəsinin qərb və mərkəzi hissələrində müşahidə edilən virus, son zamanlar müxtəlif insan populyasiyalarına müxtəlif yollarla təsir etməyə başlayıb.
Gəmiricilərin və vəhşi heyvanların bədənlərində müşahidə olunan meymun çiçəyi virusu xəstə heyvanlardan insanlara keçərək insanlar arasında yayılır.
Keçmişdə vəhşi heyvandan insana bulaşma məhdud olduğundan və insandan insana bulaşması intensiv və uzunmüddətli təmas tələb etdiyindən, bu, yalnız müəyyən bölgələrdə müşahidə edilirdi və bu hallar ailə daxilində qalaraq məhdudlaşırdı.
Lakin son vaxtlar virusun baş verdiyi Afrika qitəsi ilə əlaqəsi olmayan insanlarda ondan çox ölkədə ciddi simptomlarla yoluxma hallarının baş verməsi bu virusla bağlı araşdırmaların intensivləşməsinə səbəb olub.
Aysun Suleymanova
