Parkinson xəstəliyi nədir?
Parkinson xəstəliyi (qısaca PD) beyində dopamin istehsal edən neyronların itkisinə səbəb olan, motor bacarıqlarına və digər bədən funksiyalarına mənfi təsir göstərən neyrodegenerativ xəstəlikdir. İlk dəfə 1817-ci ildə Dr. James Parkinson tərəfindən "titrəyən iflic" kimi təsvir edilən bu xəstəliyə bədən titrəməsi, əzələ sərtliyi, yavaş hərəkət və balans problemləri kimi motor bacarıqları ilə bağlı simptomlar diaqnoz qoyulur. Parkinson xəstəliyi depressiya, yuxu pozğunluğu və idrak qabiliyyətinin azalması kimi motor bacarıqları ilə birbaşa əlaqəli olmayan simptomları da əhatə edə bilər. Bu xəstəliyin ən böyük problemi odur ki, xəstəliyi dayandıran və ya xəstəliyin səbəblərini aradan qaldıran effektiv müalicə hələ də tapılmamışdır. Mövcud müalicələr simptomları aradan qaldırmaq və ya xəstəliyin gedişatını dayandırmaq üçün kifayət deyil.Parkinson xəstəliyinin müalicəsində istifadə olunan təbii birləşmələr hansılardır?
Parkinson xəstəliyi ilə bağlı ən perspektivli tədqiqatlardan biri təbii birləşmələrin neyroprotektiv xüsusiyyətlərinin tədqiqidir. Curcumin, resveratrol, ginkgo biloba və yaşıl çay polifenolları kimi təbii birləşmələr hüceyrələrin enerjisini istehsal edən mitoxondrilərin güclü antioksidant, iltihab əleyhinə və qoruyucu xüsusiyyətlərinə malikdir. Bu birləşmələr Parkinson xəstəliyinin inkişafında rol oynayan, oksidləşdirici stress və neyroiltihab kimi xəstəliklərə səbəb olan amilləri bloklayır. Məsələn, curcumin zerdeçal bitkisindən əldə edilən bir birləşmədir və reaktiv oksigen növlərini, yəni tərkibində oksigen olan və asanlıqla reaksiya verən molekulları neytrallaşdıraraq sinir hüceyrələrini qoruyur. O, həmçinin iltihabı azaldaraq beyin hüceyrələrinin zədələnməsinin qarşısını alır. Resveratrol üzüm və çiyələk kimi meyvələrdə olan bir polifenoldur və mitoxondriləri qoruyaraq enerji istehsalını artırır. Ginkgo biloba və yaşıl çay polifenolları həm antioksidan, həm də neyroprotektiv xüsusiyyətlərə malikdir. Bu təbii birləşmələr neyrodegenerasiyanı və ya sinir zədələnməsini yavaşlatır.
Aysun Suleymanova
